Hỗ trợ tại nhà đúng cách
- Nước/ dịch ấm: nước ấm, súp loãng, cháo — giúp loãng đờm; bé bú mẹ bú nhiều hơn.
- Làm ẩm không khí (máy tạo ẩm/ treo khăn ướt) + không để khói thuốc/ bụi trong nhà (khói thuốc làm ho nặng hơn).
- Vệ sinh mũi: nhỏ/ rửa nước muối sinh lý + hút mũi (bé nhỏ) trước khi ăn/ ngủ — giảm ‘dịch chảy xuống họng gây ho’.
- Vỗ lưng: cho bé nằm sấp trên đùi (đầu thấp hơn) rồi vỗ nhẹ vùng lưng hai bên — giúp đờm ‘long’ (nếu bé nhỏ, làm theo hướng dẫn bác sĩ).
- Giữ ấm ngực/ cổ/ chân + tránh gió lạnh đột ngột; cho ăn đủ (không ‘kiêng’ quá mức).
- Thuốc: không tự dùng ‘thuốc ho’ cho trẻ <2 tuổi (nhiều loại chứa hoạt chất không an toàn cho bé nhỏ); long đờm (mucolytic) theo chỉ định bác sĩ; không dùng kháng sinh trừ khi bác sĩ kê (bài ‘khi nào cho trẻ dùng kháng sinh’).
Dấu hiệu ‘phải khám’ (cờ đỏ): (a) thở nhanh/ rút lõm ngực, cánh mũi phập phồng, tím môi (khó thở); (b) sốt cao kéo dài + ho nhiều; (c) ho ‘như chó sủa’/ ho ‘có tiếng rít khi hít vào’ (nghi viêm thanh quản/ ‘croup’); (d) ho ra máu; (e) ho >2 tuần không đỡ, ho về đêm nhiều kéo dài (nghi ho gà, hen…); (f) bé <3 tháng tuổi ho; (g) bé bỏ ăn/ uống, mệt, mất nước. Không dùng ‘mẹo dân gian’ nguy hiểm: uống dầu gió/ ‘dầu nóng’, đắp lá (bỏng/ ngộ độc), ‘xông hơi cho trẻ’ (bỏng, ngạt); và không cho mật ong nếu bé dưới 1 tuổi (nguy cơ botulism) — với bé trên 1 tuổi, một ít mật ong ấm có thể giảm ho nhẹ (nhưng không thay ‘khám bệnh’).
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (moh.gov.vn) — hướng dẫn chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
- Tổ chức Y tế Thế giới (who.int) và khuyến nghị của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) về nuôi dưỡng, giấc ngủ, thời gian dùng màn hình.