HPV — hiểu để không bỏ lỡ
- Phòng bệnh gì: HPV là nguyên nhân của phần lớn ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn – sinh dục, mụn cóc sinh dục; vắc-xin hiệu quả >90% phòng nhiễm type nguy cơ cao (16, 18) — phòng ung thư cổ tử cung bằng vắc-xin là một trong những thành tựu y tế lớn.
- Độ tuổi tốt nhất: 9–14 tuổi (trẻ em gái) — miễn dịch đáp ứng tốt nhất + trước phơi nhiễm HPV; vắc-xin vẫn có hiệu quả cho người đến 26 tuổi (một số đến 45 tuổi — hiệu quả thấp hơn, bác sĩ tư vấn); trẻ 11 tuổi miễn phí — lứa tuổi chương trình nhắm tới.
- Nam giới: HPV cũng gây bệnh cho nam (ung thư hậu môn, mụn cóc) + nam là ‘nguồn lây’ — nhiều nước tiêm cho cả hai giới; theo dõi chương trình VN mở rộng giới tính trong các giai đoạn sau (tư vấn bác sĩ).
Lưu ý thực tế cho phụ huynh: không cần đợi ‘con lớn’ — tiêm 11 tuổi là lứa tuổi tốt nhất và được miễn phí ở tỉnh thí điểm; nếu chưa đến lượt thí điểm — tiêm dịch vụ (trả phí) cho trẻ 9–14 tuổi là khoản đầu tư phòng ung thư hiệu quả nhất hiện có; và tiêm vắc-xin không thay thế tầm soát tế bào cổ tử cung cho phụ nữ trưởng thành (tầm soát định kỳ theo lứa tuổi — tổng hợp lại: vắc-xin phòng + tầm soát phát hiện sớm = hai lớp bảo vệ, không thay nhau).
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (moh.gov.vn) và hướng dẫn chuyên môn của bệnh viện chuyên khoa.
- Tổ chức Y tế Thế giới (who.int) cho khuyến nghị chăm sóc sức khỏe phổ thông.