Nên tránh gì + không cần kiêng gì
Thực sự nên tránh/ hạn chế: (1) rượu bia — không có mức an toàn rõ cho bú mẹ; nếu uống → đợi thải hết rồi mới bú (theo hướng dẫn), vắt đổ sữa đó; (2) thuốc lá — khói thuốc hại bé (hô hấp, đột tử); hút giảm thì tốt; (3) caffeine liều cao (nhiều cà phê/ trà đặc/ nước tăng lực) — bé có thể bồn chồn, khó ngủ; một lượng nhỏ thường ổn; (4) cá thủy ngân cao — chọn cá nhỏ, ít thủy ngân (cá hồi, cá thu, cá rô…); (5) chất kích thích/đồ uống năng lượng.
Không cần kiêng (quan niệm sai phổ biến): (a) không kiêng thịt bò, trứng, hải sản, rau củ nếu mẹ không dị ứng — nếu bé có dấu hiệu dị ứng sau khi mẹ ăn (bé nổi mẩn, đi ngoài lẫn máu, quấy), thử loại trừ với bác sĩ; (b) không kiêng chua/ đồ lạnh một cách cực đoan — không có bằng chứng mạnh; (c) không kiêng nước — uống đủ nước giúp sữa đủ.
Chế độ lý tưởng cho mẹ bú: (1) tăng năng lượng — mẹ bú cần thêm ~300–500 kcal/ ngày; (2) đủ đạm (thịt, cá, trứng, đậu), đủ chất béo tốt, canxi, sắt, vitamin; (3) uống nước theo cảm giác khát (thường 2–3 lít/ ngày) — để ly nước cạnh khi bú; (4) ăn đều bữa, không bỏ bữa (mẹ kiệt sức → ít sữa + mệt); (5) nghỉ ngơi quan trọng ngang ăn (thiếu ngủ → sữa giảm). Mẹ bú không cần ăn cho hai người quá mức nhưng cần ăn đủ và uống đủ — chế độ khắt khe có thể giảm sữa và làm mẹ mệt hơn.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (moh.gov.vn) — hướng dẫn chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
- Tổ chức Y tế Thế giới (who.int) và khuyến nghị của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) về nuôi dưỡng, giấc ngủ, thời gian dùng màn hình.