Endometriosis — nhận biết và điều trị
- Dấu hiệu gợi ý: đau bụng kinh dữ dội hơn hẳn bạn bè cùng tuổi (không đỡ bằng thuốc giảm đau thường), đau khi giao hợp, đau khi đi ngoài/ tiểu trong kỳ kinh, đau bụng mạn, khó có thai; chẩn đoán xác định bằng nội soi ổ bụng (siêu âm có thể gợi ý nhưng không loại trừ).
- Điều trị: thuốc giảm đau – kiểm soát hormone (thuốc tránh thai, progestin, GnRH — giảm đau nhưng không diệt hết mô), phẫu thuật nội soi cắt bỏ mô lạc nội mạc (giảm đau ở nhiều người, tái phát theo thời gian); hỗ trợ sinh sản khi cần.
- Hiểu nhầm phổ biến: ‘đau bụng kinh dữ dội là bình thường’ — không; đau kinh làm không thể học/ làm, phải uống giảm đau liên tục, đau cả khi không kỳ kinh — khám phụ khoa sớm, đừng ‘chịu đựng theo tháng’ nhiều năm (thời gian chẩn đoán trung bình ở nhiều nơi là 7–10 năm sau khi có triệu chứng — điều đáng buồn mà nhiều người bệnh gặp).
Với kế hoạch sinh con: endometriosis có thể ảnh hưởng nhưng không phải không thể có con — mức độ + vị trí mô lạc nội mạc quyết định; khám sớm + đánh giá độ nặng + kế hoạch cá nhân (thuốc/ mổ/ hỗ trợ sinh sản) là đường đúng — không ‘để yên xem sao’ khi đau nhiều tháng.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (moh.gov.vn) và hướng dẫn chuyên môn của bệnh viện chuyên khoa.
- Tổ chức Y tế Thế giới (who.int) cho khuyến nghị chăm sóc sức khỏe phổ thông.